Dyslektyk.XMC.pl ❓ » Dysleksja Temat Opis Notatka Teoria
Pytajnik XMC.PL

DYSLEKSJA.XMC.PL

Trudności i Dysfunkcje w Czytaniu i Pisaniu Historia Geneza Definicja

Dysleksja Definicja

Umiejętność czytania i pisania jest nieodłącznie związana z pojęciem cywilizowanego człowieka. Rozwój nauki postępuje obecnie tak szybko, że wiedza łatwo się dezaktualizuje i wymaga ciągłego, systematycznego uzupełniania jej. Podstawową metodą i warunkiem zdobywania wiedzy jest czytanie. Nie wszystkie dzieci potrafią osiągnąć taki poziom umiejętności czytania i pisania, który zagwarantowałby im pełnowartościowy udział w życiu społeczeństwa.

Litery Dysleksja XMC PL


Dzieci, które mimo dobrego rozwoju umysłowego i nie uszkodzonych receptorów wzroku i słuchu, nie mogą nauczyć się czytać w czasie przewidzianym programem określane są jako "dyslektyczne", czyli takie w których występują specyficzne trudności w uczeniu się czytania i pisania.
Ustawiczny rozwój poglądów na charakter specyficznych trudności w czytaniu, jak również i wątpliwości, które towarzyszą temu problemami, ujawniają się bardzo wyraźnie w terminologii tych trudności.
Wcześniejsze nazewnictwo podkreśla raczej charakter zaburzenia wrodzony bądź rozwojowy.

Najstarszy termin "wrodzona ślepota słowna" zaproponowany został przez W. Pringle Morgana w roku 1896. Początkowo termin ten zdobył dużą popularność. Był używany przez naukowców, którzy śladem W.P. Morgana opisywali kolejne przypadki takich trudności. Na przykład : J. Clairborne (1906) stosował pojęcie "ślepota słowna".


Jednak nazwa "ślepota słowna", już od 1909 roku miała swoich przeciwników, ze względu na to, że wskazywała jedynie na zaburzenie funkcji wzrokowych jako przyczynę trudności w czytaniu. Termin ten pozostał jeszcze w nazwach historycznych, niektórych instytucji o długoletniej działalności.


Od roku 1896 do roku 1956 na określenie specyficznych trudności w czytaniu stosowano 14 różnych nazw, lecz obecnie można ich wyróżnić dużo więcej.

[Czytaj Więcej]

Historia badań nad dysleksją

Prawdopodobnie odkąd istnieje pismo, to znaczy od kiedy ludzie zaczęli posługiwać się pismem w porozumiewaniu się między sobą, istnieje dysleksja. Najpierw dostrzeżono zjawisko utraty opanowanej wcześniej zdolności czytania i pisania, najczęściej współistniejące u dorosłych z utratą mowy (afazją), wspólną przyczyną czego było uszkodzenie mózgu.

Kolorowe litery Dysleksja XMC.PL

Długa droga wiodła od opisania zjawiska wspomnianej utraty zdolności czytania (aleksja lub dysleksja nabyta) oraz utraty zdolności pisania będących efektem uszkodzenia mózgu u osób dorosłych, które już umiały czytać i pisać, do odkrycia podobnych objawów u dzieci, lecz występujących od początku nauki czytania i pisania.

Przyjmuje się, że pierwszy opis nabytej aleksji znajduje się w pismach Valeriusa Maximusa i Plinusza w I wieku naszej ery. Wspominają oni o wykształconym Ateńczyku, który na skutek urazu głowy stracił "pamięć liter".

Pierwsze prace na temat specyficznych trudności w czytaniu ukazały się z końcem X I X wieku. Specjaliści, którzy pierwsi opisali i badali zjawisko dysleksji rozwojowej byli lekarzami – okulistami. Autorzy pierwszych prac na temat dysleksji to : S. Kissmaul (1877), O. Berkhan (1885), W.P. Morgan (1896). R. Berlin (1887) jako jeden z pierwszych użył terminu "dysleksja". Obecnie termin ten jest ogólnie przyjęty w naukowych ośrodkach na świecie.


Dysleksję rozwojową, występującą u dzieci od początku nauki czytania i pisania, opisano dopiero w X I X wieku. Angielski lekarz – okulista W. Pringle Morgan opublikował 7 listopada 1896 roku w "British Medical Journal" pierwszy przypadek dysleksji rozwojowej u 14 – letniego chłopca. Chłopiec ten był inteligentny i nie miał trudności w matematyce, lecz nie potrafił nauczyć się czytać. Morgan tak charakteryzował jego problemy : "Słowo pisane lub drukowane zdawało się zup

[Czytaj Więcej]

Koncepcje Dysleksji

Koncepcja opóźnionego dojrzewania centralnego układu nerwowego – upatrująca przyczynę trudności w spowolnieniu dojrzewania centralnego układu nerwowego i zaburzeniach funkcjonalnych (czynniki patogenne : geny, czynniki uszkadzające centralny układ nerwowy, hormony).

Opóźnienie dojrzewania centralnego układu nerwowego ma charakter wrodzony i oznacza powolne różnicowanie się funkcjonalne poszczególnych struktur mózgowych, które biorą udział w czynności czytania i pisania. Nie oznacza to uszkodzenia tych struktur.
Zwolennicy tej koncepcji, np. L. Bender, M. Critchley, R. Eustis wskazywali, iż u dzieci dyslektycznych obserwuje się wydłużenie procesu dojrzewania wielu funkcji : lateralizacji, funkcji językowych, funkcji percepcyjno – motorycznych i ich integracji. Zapis E E G w tych przypadkach jest charakterystyczny dla stanu niedojrzałości kory mózgowej. Trudno dociec przyczyn "niedojrzałości", czy jest uwarunkowana genetycznie, czy hormonalnie, a może organiczne, gdy uszkodzenie struktury mózgu powoduje zwolnienie tempa jego rozwoju i przejawia się jako stan niedojrzałości funkcjonalnej.


Przyjęcie takiej koncepcji pozwala przypuszczać, że owa niedojrzałość centralnego układu nerwowego może ustąpić samoistnie, na skutek przyspieszenia tempa dojrzewania, a także na skutek ćwiczeń terapeutycznych.

Koncepcja organiczna.

Koncepcja organiczna – upatrująca przyczynę dysleksji w mikrouszkodzeniu struktury tych okolic mózgu, które realizują czynność pisania i czytania (czynniki patogenne : chemiczne, fizyczne i biologiczne oddziałują na centralny układ nerwowy w okresie okołoporodowym). Jest to jedna z najstarszych koncepcji.

Już pierwszych badaczy dysleksji rozwojowej uderzyło podobieństwo jej objawów do zaburzeń czytania i pisania ( u oso dorosłych), uwarunkowanych organicznym uszkodzeniem mózgu (dysleksja nabyta). W roku 1906 J. Clairborne przez analogię do przypadków dysleksji nabytej wskazywał na uszkodzenie zlokalizowane w okolicy zakrętu kątowego lewej półkuli jako przyczynę trudności w czytaniu. Koncepcja ta wówczas miała charakter spektakul

[Czytaj Więcej]

Bezpośrednie przyczyny dysleksji rozwojowej

Patomechanizm jest to mechanizm ( sposób) powstawania zaburzenia. Wyjaśnia się go poprzez analizę czynników patogennych z punktu widzenia ich zależności, związków znaczeniowych i przyczynowo – skutkowych.
Patomechanizm dysleksji nie jest w pełni poznany. Pierwotnie przyczyny dysleksji – etiologia powodują skutki, które stanowią bezpośrednie przyczyny dysleksji rozwojowej. Są to zaburzenia funkcji centralnego układu nerwowego o charakterze paracjonalnym, występuje w obszarze procesów poznawczych, motoryki i integracji tych funkcji.

Przyjmuje się, że należy raczej mówić o patomechanizmach dysleksji, ponieważ różne konfiguracje dysfunkcji leżą u podstaw specyficznych trudności w czytaniu i pisaniu, odmienne u różnych dzieci.
Jak wynika z definicji dysleksji, główną rolę w patomechaniźmie dysleksji rozwojowej odgrywają :
zaburzenia percepcji wzrokowej (analizy i syntezy wzrokowej),
zaburzenia sprawności motorycznej,
zaburzenia procesu mowy,
zaburzenia interakcji percepcyjni – motorycznej.

Poglądy na temat patomechanizmu dysleksji rozwojowej zmieniały się w historii badań nad dysleksją. Można wyróżnić trzy podstawowe nurty badań : neuropsychologiczny, psycholingwistyczny i socjolingwistyczny.
Przedstawiciele neuropsychologicznego podejścia w badaniach nad dysleksją zajmują się funkcjonowaniem analizatorów : wzrokowego, słuchowego i kinestetyczno – ruchowego oraz procesami integracji percepcyjno – motorycznej leżącej u podstaw czytania i pisania.
W latach 40 – 60 badano głównie paracjonalne opóźnienia funkcji percepcyjnych i motorycznych jako wyraz zaburzeń funkcjonowania analizatorów : wzrokowego, słuchowego i kinestetyczno – ruchowego, warunkujących trudności w czytaniu i pisaniu. Do przedstawicieli tej ? psychomotorycznej koncepcji” należeli w Stanach Zjednoczonych współpracownicy S. Ortona, N. C. Kephart, w Polsce zaś H. Spionek i jej szkoła.

W latach 60 uwaga badaczy zwróciła się w kierunku integracji funkcji percepcyjno – motorycznych (funkcji spostrzegania : wzrokowego i słuchowego). Do przedstawicieli tego kierunku należą H. Birch i L. Belmont, E. Koppitz, M. Monroe.
W Polsce problem ten podjęła Marta Bogd

[Czytaj Więcej]